Endometriose op de darm of blaas: klachten, onderzoek en behandeling

Endometriose zit niet alleen bij de baarmoeder en eierstokken. Bij een deel van de vrouwen zit het op de darm of in de blaas. De klachten worden dan vaak eerst voor iets anders aangezien, zoals een prikkelbare darm of een blaasontsteking. Dit artikel helpt je om de signalen te herkennen.

In het kort

Darm- en blaasklachten die samenhangen met je menstruatie zijn een belangrijk signaal.
Darm: pijn bij poepen, diarree of verstopping, bloed bij de ontlasting, loze aandrang.
Blaas: pijn bij plassen, bloed in de urine, vaak moeten plassen.
Onderzoek: echo en MRI, soms een kijkoperatie of blaasonderzoek.
Behandeling: eerst medicijnen; een operatie wordt zorgvuldig afgewogen in een team van specialisten.

Welke klachten geeft endometriose op de darm?

Endometriose op de darm zit vaak laag in het bekken, op het laatste stuk van de endeldarm. De klachten zijn vaak het sterkst vlak voor en tijdens de menstruatie:

diarree of juist verstopping tijdens de menstruatie
pijn bij het poepen
bloedverlies uit de anus rond de menstruatie
loze aandrang (het gevoel te moeten, maar er komt niets)
vaak ook pijn bij het vrijen

Sommige vrouwen hebben weinig of geen pijn, anderen ernstige bekkenpijn. (Endometriose Stichting)

Welke klachten geeft endometriose in de blaas?

pijn bij het plassen, wel of niet rond de menstruatie
bloed in de urine
het gevoel te moeten plassen, terwijl dat niet nodig is

Sommige vrouwen drinken rond hun menstruatie zo weinig mogelijk om niet te hoeven plassen. (Endometriose Stichting) Drink toch voldoende en bespreek de klachten met je arts.

Hoe wordt het onderzocht?

Darm:

gynaecologisch onderzoek en een (inwendige) echo; de arts zoekt naar pijnlijke knobbeltjes in de achterwand van de vagina
bij een sterke verdenking een MRI, die meestal wordt besproken in een overleg met gynaecoloog, chirurg en radioloog
bij een lagere verdenking soms een kijkoperatie

(Endometriose Stichting)

Blaas:

gewoon lichamelijk onderzoek laat blaasendometriose meestal niet zien
een echo en MRI maken een haard in de blaas vaak wel zichtbaar
bij doorgroei door de blaaswand kan een cystoscopie (kijkje in de blaas) het aantonen

(Endometriose Stichting)

Hoe wordt het behandeld?

	Darm	Blaas
Eerst	(hormonale) medicijnen om klachten onder controle te krijgen	pijnstillers en hormonen (pil, progestagenen of GnRH-agonist)
Operatie	alleen als voordelen opwegen tegen nadelen; kan de kwaliteit van leven sterk verbeteren	streven naar volledig verwijderen van de haard, door gynaecoloog en uroloog samen
Technieken	shaving (afschrapen), discoïde resectie (stukje wand), segmentresectie (deel darm weg)	blaas openen, haard verwijderen, blaas sluiten
Terugkeer	2,5% na darmresectie, 5,7% na shaving of discoïde resectie	klachten kunnen terugkomen, vooral vóór de overgang

(Endometriose Stichting, Endometriose Stichting)

Bij de blaas is het succes van medicijnen relatief vaak beperkt en komen klachten vaak terug. (Endometriose Stichting)

Wat zijn de risico's van een operatie?

Operaties aan darm of blaas zijn ingrijpend. Mogelijke complicaties bij een darmoperatie zijn onder meer een infectie, lekkage van de darmnaad (bij ongeveer 5% tot 10%), soms een tijdelijk stoma, vaker naar het toilet moeten, verstopping, blaasproblemen en verminderde vaginale vochtigheid. (Endometriose Stichting)

Bij een blaasoperatie kan een blaasontsteking ontstaan, en als de haard dicht bij de zenuwen van de blaas zit, kan het aandranggevoel (tijdelijk of blijvend) minder worden. (Endometriose Stichting)

Laat je daarom behandelen in een ziekenhuis met ervaring en een team van specialisten. Vraag gerust hoe vaak ze deze operatie doen.

Waarom zijn de urineleiders belangrijk?

De urineleiders verbinden je nieren met je blaas. Endometriose in de buurt van de urineleiders kan ze afsluiten, wat een nier kan beschadigen. Ligt een haard dicht bij de uitmonding van de urineleiders, dan wordt eerder besloten om in te grijpen. (Endometriose Stichting, Endometriose Stichting) Regelmatige controle is dan belangrijk.

Wanneer ga je naar de huisarts?

bij darm- of plasklachten die steeds terugkomen rond je menstruatie
bij bloed bij je ontlasting of in je urine
bij pijn bij poepen of plassen

Neem een dagboek mee waarin je klachten naast je cyclus staan. Lees ook Gewone menstruatiepijn of endometriose?

Veelgestelde vragen

Kan endometriose op de darm zitten?

Ja. Endometriose op de darm zit vaak laag in het bekken, op het laatste stuk van de endeldarm. Het geeft vaak darmklachten rond de menstruatie, zoals pijn bij poepen, diarree of verstopping.

Wat zijn de klachten van endometriose in de blaas?

Pijn bij het plassen, bloed in de urine en het gevoel te moeten plassen terwijl dat niet nodig is. De klachten hangen vaak samen met de menstruatie.

Moet endometriose op de darm altijd geopereerd worden?

Nee. Eerst wordt meestal geprobeerd de klachten met (hormonale) medicijnen onder controle te krijgen. Een operatie wordt alleen gedaan als de voordelen opwegen tegen de nadelen.

Bronnen

Always Endo deelt ervaringen van mij en van vrouwen uit endo-communities, in de hoop dat ze jou ook helpen, aangevuld met informatie uit betrouwbare bronnen. Het is geen medisch advies: bespreek je eigen situatie en behandeling altijd met je huisarts of specialist.