Vermoeidheid bij endometriose: waarom ben je zo moe?

Moe zijn hoort bij het leven, maar de vermoeidheid bij endometriose is vaak anders. Het is een uitputting die niet weggaat na een nacht slapen, en die je omgeving soms moeilijk begrijpt. Je beeldt het je niet in: vermoeidheid is een erkende klacht bij endometriose.

In het kort

• Ongeveer de helft van de vrouwen met endometriose is vaak moe, ruim twee keer zo vaak als vrouwen zonder.
• Vermoeidheid hangt samen met slecht slapen, somberheid, pijn en stress.
• Het staat los van leeftijd, stadium of hoe lang je de diagnose al hebt.
• Pacing (je energie verdelen) en vaste slaaptijden helpen veel mensen.
• Behandel ook wat de vermoeidheid voedt: pijn, slaapproblemen en somberheid.

Hoe vaak komt vermoeidheid voor bij endometriose?

Een grote studie uit Zwitserland, Duitsland en Oostenrijk vergeleek 560 vrouwen met endometriose met 560 vrouwen zonder. 50,7% van de vrouwen met endometriose was vaak moe, tegenover 22,4% van de vrouwen zonder endometriose. (Ramin-Wright e.a., 2018)

Opvallend: de vermoeidheid stond los van leeftijd, hoe lang iemand de diagnose al had en het stadium van de endometriose. (Ramin-Wright e.a., 2018) Ook de Endometriose Stichting en Thuisarts.nl noemen vermoeidheid als klacht. (Endometriose Stichting, Thuisarts.nl)

Waar komt de vermoeidheid vandaan?

Dat weten we nog niet precies. In de studie hing vermoeidheid sterk samen met:

(Ramin-Wright e.a., 2018)

De onderzoekers denken dat ontstekingen door endometriose een rol kunnen spelen, maar dat is nog niet bewezen. Ook langdurige pijn en stress zetten je lichaam in een soort alarmstand, wat vermoeidheid kan geven. (Endometriose Stichting)

Wat helpt tegen vermoeidheid bij endometriose?

Je energie verdelen (pacing)

• Zie je energie als een batterij met een beperkte lading. Verdeel die over de dag en de week.
• Wissel inspannende taken af met rustmomenten, ook op goede dagen.
• Plan zware dingen niet rond je menstruatie, als dat kan.
• Houd rekening met dagen dat je afspraken moet afzeggen. (Endometriose Stichting)

Slaap

• Vaste slaaptijden en korte rustmomenten overdag helpen je lichaam herstellen. (Endometriose Stichting)
• Behandel pijn 's avonds goed, zodat die je slaap niet verstoort.
• Slaap je slecht? Bespreek het met je huisarts: slapeloosheid hing in de studie het sterkst samen met vermoeidheid.

Bewegen

• Rustig bewegen, zoals wandelen, zwemmen of yoga, kan helpen, maar forceer niets op slechte dagen. Lees meer in Bewegen met endometriose.

Eten en drinken

• Eet regelmatig en voedzaam, ook als koken te veel is. Op Always Endo vind je recepten die je op dagen met weinig energie kunt maken.

Hulp zoeken

• Bij somberheid of als je je vaak overweldigd voelt: een psycholoog kan helpen. (Endometriose Stichting)
• Laat bij langdurige vermoeidheid ook andere oorzaken uitsluiten bij je huisarts. Hevig bloedverlies kan bijvoorbeeld bloedarmoede geven.

Hoe leg je het uit aan je omgeving?

Vermoeidheid is onzichtbaar, waardoor anderen het soms niet begrijpen. Het helpt om concreet te zijn: "Ik heb vandaag maar energie voor één ding, en dat wil ik aan jou besteden." Lees meer in Endometriose uitleggen aan je omgeving.

Bronnen

• Ramin-Wright A e.a. Fatigue – a symptom in endometriosis. Human Reproduction, 2018
• Endometriose Stichting – Klachten en symptomen
• Endometriose Stichting – Pijn en stress: de verbinding
• Endometriose Stichting – Pijn begrijpen bij endo
• Endometriose Stichting – Endometriose in het dagelijks leven
• Thuisarts.nl – Heftige pijn als ik ongesteld ben