Zwanger worden met endometriose: kansen, timing en behandelingen
Ja, de meeste vrouwen met endometriose kunnen zwanger worden: naar schatting 60% tot 70% lukt het spontaan. Bij ernstige endometriose of endometriose bij de eierstokken of eileiders kan het moeilijker zijn. Wacht niet te lang, stop in overleg met je arts met hormonen, en ga naar de huisarts als het na 1 jaar niet lukt. Daarna kunnen een operatie, IUI of IVF opties zijn.
Een kinderwens is voor veel vrouwen met endometriose een van de grootste zorgen. Je leest online veel enge verhalen, maar het goede nieuws is: de meeste vrouwen met endometriose worden gewoon zwanger. In dit artikel lees je wat je kansen zijn, wat je zelf kunt doen en welke hulp er is als het niet vanzelf lukt.
In het kort
- Naar schatting 60% tot 70% van de vrouwen met endometriose kan spontaan zwanger worden.
- Bij ernstige endometriose, of endometriose bij de eierstokken of eileiders, is de kans kleiner.
- Hormonen moet je stoppen als je zwanger wilt worden; de pijn komt dan vaak terug.
- Vanaf ongeveer 30 jaar daalt de vruchtbaarheid: artsen raden aan niet te lang te wachten.
- Lukt het na 1 jaar niet? Ga naar de huisarts.
Kun je zwanger worden met endometriose?
Ja. Thuisarts.nl noemt dat ongeveer 65 van de 100 vrouwen met endometriose zwanger worden. (Thuisarts.nl) De Endometriose Stichting schat dat 60% tot 70% van de vrouwen met endometriose vruchtbaar is en spontaan zwanger kan worden. (Endometriose Stichting)
Wel is de kans per maand gemiddeld lager dan bij vrouwen zonder endometriose. Hoe groot het effect is, hangt af van:
- hoe ernstig de endometriose is
- waar het zit (bij de eierstokken of eileiders is de invloed groter)
- je leeftijd
- andere factoren, ook bij je partner
(Endometriose Stichting, Thuisarts.nl)
Ter vergelijking: in Nederland lukt het bij 15% van de heteroseksuele stellen met een kinderwens niet om zwanger te worden. De oorzaak ligt even vaak bij de man als bij de vrouw. Endometriose is wel een veelvoorkomende oorzaak bij vrouwen boven de 25. (Endometriose Stichting)
Wat kun je zelf doen om je kans te vergroten?
| Wat | Waarom |
|---|---|
| Niet te lang wachten | vanaf ongeveer 30 jaar wordt de kans op zwangerschap elk jaar kleiner |
| Vrijen in je vruchtbare periode | de 6 dagen vóór de eisprong; een paar keer vrijen in die periode geeft de grootste kans |
| Stoppen met roken en drugs | vergroot de kans op zwangerschap |
| Gezond leven, ook je partner | roken, alcohol en drugs kunnen ook de vruchtbaarheid van mannen verminderen |
| Bij overgewicht: afvallen | kan de vruchtbaarheid verbeteren, via gezonde voeding, bewegen en minder stress |
Wat gebeurt er met je pijn als je stopt met hormonen?
Hormonale medicijnen (zoals de pil of progestagenen) zorgen voor minder of geen eisprong. Daarom moet je ermee stoppen als je zwanger wilt worden. Bespreek met je arts wanneer en hoe. (Thuisarts.nl)
Na het stoppen komt de pijn meestal terug. Wat kan helpen:
- Pijnstillers op het goede moment: word je ongesteld, dan ben je die maand niet zwanger geworden. Daarna mag je ongeveer 2 weken pijnstillers gebruiken, tot de volgende eisprong. Overleg met je arts welke.
- Voldoende slaap en ontspanning.
- Hulp bij chronische pijn van een psycholoog of praktijkondersteuner.
Medicijnen om de kans op zwangerschap te vergroten zijn bij endometriose niet zinvol: tijdens zo'n hormoonbehandeling kun je niet zwanger worden, en er is geen bewijs dat hormonale of alternatieve behandelingen de kans op een spontane zwangerschap verbeteren. (Endometriose Stichting)
Wanneer ga je naar de huisarts?
- als je 1 jaar probeert zwanger te worden en het niet lukt
- als de klachten zo erg zijn dat je ze zonder hormonen niet volhoudt
- als het niet lukt om regelmatig te vrijen, bijvoorbeeld door pijn
In sommige situaties kan de arts aanraden om meteen met een vruchtbaarheidsbehandeling te beginnen. (Thuisarts.nl)
Welke behandelingen zijn er als het niet lukt?
| Behandeling | Wanneer | Goed om te weten |
|---|---|---|
| Kijkoperatie | bij endometriose op het buikvlies | lichte endometriose weghalen tijdens een kijkoperatie vergroot de kans op een spontane zwangerschap |
| Verwijderen van een endometriose-cyste | als een cyste de eierstok slecht bereikbaar maakt of veel pijn geeft | een operatie aan de eierstok kan ook gezond weefsel kosten; dat weeg je samen met je arts af |
| IUI (inseminatie) | afhankelijk van je situatie | een vorm van medisch geassisteerde voortplanting |
| IVF / ICSI | afhankelijk van je situatie | een operatie vooraf is niet altijd nodig |
(Endometriose Stichting, Endometriose Stichting)
De keuze tussen een operatie en een vruchtbaarheidsbehandeling hangt af van het soort endometriose, je leeftijd, hoe lang je al probeert, en de voorkeur van jou en je arts. (Endometriose Stichting) Meer over cysten lees je in Endometriose-cyste (chocoladecyste).
Wat betekent endometriose voor je zwangerschap?
- Minder klachten: sommige vrouwen hebben tijdens en na de zwangerschap minder last. Of dat bij jou zo is, is afwachten.
- Iets meer risico: de kans op een zwangerschap buiten de baarmoeder, een miskraam of een vroeggeboorte is iets groter. Je krijgt mogelijk extra controles.
Heb je (ook) adenomyose? Daarover lees je meer in Endometriose of adenomyose: wat is het verschil?
Hoe ga je om met de spanning?
Een kinderwens met endometriose kan veel spanning geven, ook in je relatie. Praat erover met je partner, zoek lotgenoten via de Endometriose Stichting, en vraag gerust om hulp van een psycholoog. Voor partners heeft Always Endo het e-book Help, mijn partner heeft endometriose gemaakt.
Veelgestelde vragen
Kan ik zwanger worden met endometriose?
Ja, de meeste vrouwen met endometriose worden zwanger. Naar schatting 60% tot 70% lukt het spontaan. Bij ernstige endometriose of endometriose bij de eierstokken of eileiders kan het moeilijker zijn.
Moet ik stoppen met de pil als ik zwanger wil worden met endometriose?
Ja, hormonale medicijnen zorgen voor minder of geen eisprong. Bespreek met je arts wanneer en hoe je stopt, en hoe je de pijn opvangt die daarna vaak terugkomt.
Wanneer moet ik naar de huisarts met een kinderwens en endometriose?
Als het na 1 jaar proberen niet lukt, als je de klachten zonder hormonen niet volhoudt, of als vrijen niet lukt door pijn. Soms raadt de arts aan om eerder te beginnen met een behandeling.
Helpt een operatie om zwanger te worden?
Het weghalen van lichte endometriose tijdens een kijkoperatie kan de kans op een spontane zwangerschap vergroten. Of een operatie verstandig is, hangt af van je situatie. Bespreek het met je gynaecoloog.
Wordt endometriose beter tijdens de zwangerschap?
Sommige vrouwen hebben tijdens en na de zwangerschap minder klachten, maar dat geldt niet voor iedereen.
Bronnen
Always Endo deelt ervaringen van mij en van vrouwen uit endo-communities, in de hoop dat ze jou ook helpen, aangevuld met informatie uit betrouwbare bronnen. Het is geen medisch advies: bespreek je eigen situatie en behandeling altijd met je huisarts of specialist.
Een vraag, of een ervaring delen?
Heb je een vraag over dit onderwerp, of wil je jouw ervaring delen zodat die anderen kan helpen? Stuur me een bericht. Ik lees alles zelf. Medisch advies kan ik niet geven; daarvoor blijft je huisarts of specialist het aanspreekpunt.
Lees ook
Je eerste afspraak bij de gynaecoloog: zo bereid je je voor
Verwezen naar de gynaecoloog met klachten die bij endometriose passen? Wat kun je verwachten, welke onderzoeken zijn er, en hoe haal je het meeste uit dat ene gesprek?
Lees verder
Endometriose-cyste (chocoladecyste): wat is het en moet hij eruit?
Een chocoladecyste is een cyste van endometriose op de eierstok. Wat betekent het, hoe wordt hij vastgesteld, en wanneer kies je wel of niet voor een operatie?
Lees verder
Endometriose op de darm of blaas: klachten, onderzoek en behandeling
Pijn bij poepen of plassen, bloed in je ontlasting of urine rond je menstruatie? Dat kan passen bij endometriose op de darm of blaas. Wat zijn de klachten en de behandelingen?
Lees verder